Please enable Javascript to experience full features of this website.

Παιδική Διατροφολογία

Παιδική Διατροφολογία
Η παιδική διατροφή διαφέρει από εκείνη των ενηλίκων

Η παιδική διατροφή διαφέρει από αυτή των ενηλίκων σε τρία πολύ βασικά σημεία:

  • τα παιδιά στην ανάπτυξη είναι πολύ πιο ευάλωτα στην περιβαλλοντική τοξικότητα,
  • έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για καθαρή, ποιοτικά αναβαθμισμένη τροφή, πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία ισορροπημένα μεταξύ τους σε σωστές αναλογίες,
  • έχουν πιο ευαίσθητο γαστρεντερικό σύστημα.

Είναι σημαντικό για να:

  • αποφύγουμε συχνές επισκέψεις σε παιδίατρους και παιδιατρικές κλινικές,
  • προλάβουν πιθανά παθολογικά συμπτώματα αργότερα στην ενηλικίωση,
  • αποδώσουν πνευματικά στα μαθήματα τους,
  • αποδώσουν σωματικά στις αθλητικές δραστηριότητες.

Είναι σημαντικό να πω όχι στις βιομηχανοποιημένες τροφές

Τα παιδιά θα πρέπει να συνηθίσουν από μικρή ηλικία να αποφεύγουν τροφές που μπορεί να τα τοξινώνουν. Είναι εξαιρετικής σημασίας να αναπτύξουν γεύσεις και επιθυμίες για τροφές που τα αναβαθμίζουν ενεργειακά και τα θρέφουν αντί να τα αρρωσταίνουν.

Αν οι γονείς και οι κηδεμόνες πέσουν στην παγίδα του ''εύκολου, γρήγορου'' φαγητού όπως γεύματα σε fast food, σουβλάκια, πίτσες, κρέπες και των αναψυκτικών, των ενεργειακών ποτών και των βιομηχανοποιημένων ροφημάτων με γάλα αγελάδος και σοκολάτα, για να αποφύγουν την παιδική γκρίνια ή λόγω έλλειψης χρόνου, οι πιθανότητες είναι ότι θα το βρουν μπροστά τους και συνήθως όταν είναι αργά.

Tα παιδιά δεν αποζητούν τις 'αντιτροφές' για να μας βασανίσουν και να είναι άτακτα, αλλά επειδή ο οργανισμός τους αποζητά συγκεκριμένες θρεπτικές ουσίες. Ένας τρόπος να γνωρίζουν σε ποιες τροφές υπάρχουν αυτές οι ουσίες είναι και οι γεύσεις. Έτσι όταν το παιδί θέλει γλυκά και ζάχαρη, σάντουιτς, παγωτά, γαριδάκια, πατατάκια, σοκολάτες, αναψυκτικά εμπορίου κλπ. στην πραγματικότητα αναζητά γλυκόζη, ζωτικά λιπαρά, πρωτεΐνες, νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, βιταμίνες και άλλα μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Οι βιομηχανίες τροφίμων γνωρίζουν αυτό το 'μυστικό' και αναπτύσσουν τα προϊόντα τους σε αυτή την βάση αποκλειστικά. Το πρόβλημα είναι ότι τα προϊόντα τους μπορεί να είναι γευστικά και να περιέχουν μερικές θρεπτικές ουσίες, αλλά αυτές βρίσκονται σε λάθος μορφή και είναι εξαιρετικά βλαπτικές για το σώμα. Π.χ. τα γλυκά μπορεί να παρέχουν μεγάλες ποσότητες γλυκόζης αλλά σε μορφή επεξεργασμένης ζάχαρης που αποσυντονίζει τον οργανισμό με 'ενεργειακές εκρήξεις' διότι η γλυκόζη απελευθερώνεται πολύ γρήγορα στο αίμα (άχρηστη και επικίνδυνη ενέργεια).

Ταυτόχρονα σε αυτά τα προϊόντα η γλυκόζη δεν συνυπάρχει με άλλα θρεπτικά στοιχεία όπως οι βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και ένζυμα που είναι απαραίτητα για τον ομαλό μεταβολισμό της.

Βρεφική διατροφή και θηλασμός

Είναι ο μόνος φυσικός τρόπος διατροφής των μωρών. Eίναι η αυτόματη κίνηση που κάνουν αμέσως όταν βρεθούν για πρώτη φορά στην αγκαλιά της μητέρας τους. Ένστικτο επιβίωσης; Aνάγκη για δυνατή ψυχοσωματική επαφή; Kαι τα δύο. Υποστηρίζω ακράδαντα τη ζωτική σημασία του θηλασμού τόσο για την επιβίωση και την προστασία των παιδιών όσο και για τη διατήρηση της καλής υγείας της μητέρας. Στην Eλλάδα, σύμφωνα με έρευνες, λιγότερο από 5% των μητέρων θηλάζουν τα μωρά τους αποκλειστικά με δικό τους γάλα για ένα εξάμηνο, ένα ποσοστό που είναι πολύ χαμηλό για μεσογειακή χώρα.

Οφέλη του θηλασμού στο μωρό:

  • Το μητρικό γάλα είναι αποστειρωμένο και εισέρχεται κατευθείαν στο πεπτικό σωλήνα του μωρού σε αντίθεση με το γάλα αγελάδος που μπορεί να έχει υψηλό ποσοστό παθογόνων μικροοργανισμών.
  • Tο μητρικό γάλα παρέχει έτοιμα αντισώματα στο βρέφος τον πρώτο καιρό που δεν έχει αναπτυχθεί το δικό του ανοσοποιητικό σύστημα. Aυτά, είναι οι ανοσοσφαιρίνες, που δημιουργούν ένα προστατευτικό «στρώμα» σε επιφάνειες του αναπνευστικού και του γαστρεντερικού συστήματος, θωρακίζοντας τον οργανισμό από λοιμώξεις, προκαλούμενες από ιούς και βακτηρίδια.
  • Τα μακροφάγα του μητρικού γάλακτος (κύτταρα που σκοτώνουν μικρόβια και ιούς) παίζουν σπουδαίο ρόλο στην ανοσολογική προστασία του μωρού κατά τους πρώτους μήνες, αλλά και μακροχρόνια. Tο αποτέλεσμα για τα παιδιά που θηλάζουν είναι ότι παρουσιάζουν λιγότερες λοιμώξεις του αναπνευστικού και ωτίτιδες.
  • O θηλασμός επιβραδύνει την ανάπτυξη της κοιλιοκάκης, μιας διαταραχής του πεπτικού, και προσφέρει προστασία από τη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα στους ενηλίκους. Eπίσης, τα μωρά που θηλάζουν παρουσιάζουν λιγότερες διάρροιες και δεν έχουν δυσκοιλιότητα. Aυτό αποδίδεται στην καλή απορρόφηση των πρωτεϊνών του μητρικού γάλακτος.
  • Tα βρέφη που θηλάζουν έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη, αλλεργίες και άσθμα.
  • O θηλασμός προλαμβάνει την παχυσαρκία. Tα μωρά που τρέφονται με ξένο γάλα είναι συνήθως βαρύτερα από εκείνα που θηλάζουν. Aυτό οφείλεται στη διαφορετική σύσταση των δύο τύπων γάλακτος, αλλά και στη διαφορετική σύνθεση του μητρικού γάλακτος. Στην αρχή του θηλασμού το μητρικό γάλα έχει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και προς το τέλος περισσότερο λίπος, που καλύπτει ακριβώς τις καθημερινές διατροφικές ανάγκες του μωρού. Tα μωρά κατά το θηλασμό έχουν γρήγορα το αίσθημα του κορεσμού και σταματούν μόνα τους.
  • Tο μητρικό γάλα περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το νεογνό, αντισώματα, ορμόνες, ανοσοποιητικούς παράγοντες και αντιοξειδωτικά, απαραίτητα για την υγεία και την ανάπτυξή του. Ένζυμα που περιέχονται στο μητρικό γάλα το καθιστούν πολύ εύπεπτο, και αυτός είναι ο λόγος που μερικά βρέφη με αποκλειστικά μητρικό θηλασμό σιτίζονται σε συχνότερα διαστήματα.
  • Τα γάλα της μητέρας περιέχει ως κύρια πρωτεΐνη την γαλακτολευκωματίνη και όχι την καζεΐνη του γάλακτος της αγελάδος όπου συνδέεται με πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας και συμπεριφοράς. Όταν το βρέφος τρέφεται με αγελαδινό γάλα το  άζωτο στα ούρα είναι πολύ περισσότερο αλλά παρόλα αυτά συγκρατείται περισσότερο άζωτο στους ιστούς.
  • Η απορρόφηση του σιδήρου είναι καλύτερη στο μητρικό γάλα και σε αυτό συντελεί η υψηλή περιεκτικότητα του σε λακτόζη και βιταμίνη C, ενώ η υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο του γάλακτος της αγελάδας μειώνει αυτή την απορρόφηση.
  • Κατά την εγκυμοσύνη αποθηκεύονται από το έμβρυο πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του εγκέφαλου. Το γάλα της γυναίκας περιέχει 3 φορές περισσότερα βασικά λιπαρά οξέα από ότι το γάλα της αγελάδας.

Αν δεν μπορώ να θηλάσω;

Η τεχνητή διατροφή είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων. Κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκε το γάλα διάφορων ζώων σε αντικατάσταση του μητρικού και κυρίως το γάλα αγελάδος Το αγελαδινό γάλα, όμως, προορίζεται για τα μοσχάρια! Ο άνθρωπος χρειάζεται μητρικό γάλα για να αναπτυχθεί, ενώ έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ο θηλασμός αυξάνει κατά 10% τον δείκτη ευφυΐας. Σήμερα αρκετοί επιδημιολόγοι λαμβάνουν υπόψη τους το ιστορικό του θηλασμού του κάθε ασθενή που καλούνται να εξετάσουν.

Τα περισσότερα βρέφη που τρέφονται με βιομηχανοποιημένα σκευάσματα γάλακτος αναπτύσσουν συμπτώματα αλλεργικής αντίδρασης στις πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος κατά τον πρώτο μήνα της ζωής τους. Συγκεκριμένα, είναι δυνατή η εμφάνιση εξανθημάτων ή άλλων δερματικών παθήσεων σε ποσοστό 50-70%, γαστρεντερικών συμπτωμάτων σε ποσοστό 50-60 % και αναπνευστικών προβλημάτων σε ποσοστό 20-30% αντίστοιχα.

Έχει συνδεθεί η κατανάλωση γάλακτος με τον νεανικό διαβήτη και ότι τουλάχιστον το 50% των παιδιών στις ΗΠΑ έχουν αλλεργία στο γάλα, σε πολλές περιπτώσεις μη διαγνωσμένη, παρουσιάζοντας συμπτώματα μεταξύ των οποίων η δυσκοιλιότητα, η διάρροια και η σωματική κόπωση.
Παρατηρήθηκε ότι το ξένο γάλα μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στον βρεφικό οργανισμό όπως γαστρεντερίτιδα, μολύνσεις οφειλόμενες σε ορισμένους σερότυπους E. Coli, ξαφνικά θανατηφόρα περιστατικά, τροφική δυσανεξία με πολλαπλές συνέπειες κ.α.

Στα βρέφη που σιτίζονται με γάλα αγελάδας δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη της E.coli στο έντερο σε αντίθεση με εκείνα που θηλάζουν, όπου κυριαρχεί ο γαλακτοβάκιλος γνωστό μη παθογόνο μικρόβιο.

Συνιστάται, λοιπόν,  το κατσικίσιο, βιολογικής προέλευσης, διότι είναι πιο ευκολοχώνευτο και δε δημιουργεί αλλεργικές αντιδράσεις. Υπάρχουν φόρμουλες ανάλογα με τους ηλικιακούς μήνες του νεογέννητου.

Παιδική παχυσαρκία… αποτέλεσμα ή αίτιο παθολογίας;

Ένας υγιής οργανισμός είναι προγραμματισμένος από την φύση του να διατηρεί ένα σταθερό βάρος, να πεινάει και να τρώει μόνον όταν χρειάζεται ενέργεια και θρεπτικά στοιχεία και να "καίει" όλες τις θερμίδες που παίρνει πλήρως. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν την σχέση ανάμεσα στον τρόπο διατροφής του παιδιού σας και στην επιλογή του για ένα μη καθιστικό τρόπο ζωής και διασκέδασης.

Τα παιδιά στη χώρα μας ασκούνται όλο και λιγότερο και τρέφονται ολοένα και με χειρότερο τρόπο. Τελευταία στατιστικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν σε σχετικά ιατρικά συνέδρια μιλούν για περίπου 4 στα 10 παχύσαρκα παιδιά, κάτω των δέκα ετών. Από αυτά μάλιστα πάλι 4 στα 10 έχουν τουλάχιστον ένα γονιό παχύσαρκο, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία έχουν και τους δύο.

Το 1/3 των παχύσαρκων παιδιών θα γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες, ενώ και τα υπόλοιπα κινδυνεύουν από τις επιπλοκές της παχυσαρκίας περισσότερο από ότι οι φυσιολογικού βάρους ενήλικες, ακόμα και αν αυτά τα παιδιά με κάποιο τρόπο χάσουν βάρος στην ενήλικη ζωή τους.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η Παχυσαρκία αποτελεί μία από τις τρεις σημαντικότερες αιτίες θανάτου για τους κατοίκους των "αναπτυγμένων χωρών" του Δυτικού Κόσμου.

Επιφανειακά οι διατροφικές διαταραχές ,προβάλλονται σαν να μην είναι τίποτα άλλο παρά μια ιδεοληψία με τα τρόφιμα και το βάρος ,αλλά στην πραγματικότητα είναι συμπτώματα βαθύτερων συναισθηματικών προβλημάτων.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι για τα παιδιά, το βάρος είναι μόνο ένα σωματικό σύμπτωμα ενώ είναι πιθανό να υπάρχει μια βαθύτερη συναισθηματική σύγκρουση που χρειάζεται να επιλυθεί.

Τέτοιες είναι:

  • έντονη πίεση αποδοχής, απόδοσης και υποχρεώσεων,
  • χαμηλή αυτοεκτίμηση,
  • απαισιόδοξη εικόνα του εαυτού τους σε σύγκριση με τα άλλα παιδιά ή αδέλφια,
  • προσπάθεια γα ικανοποίηση και πλήρωση «κενών»,
  • ανεπαρκής επιβράβευση και υποστήριξη εκ μέρους των γονιών,
  • έλλειψη φυσικής και συναισθηματικής ,ουσιαστικής, παρουσίας και συμμετοχής των γονιών,
  • κακή ή ανεπαρκής διταροφική παιδεία και συμπεριφορά εκ μέρους των γονιών.

Η λύση: συνδυασμός διατροφικής και ψυχολογικής υποστήριξης

Σταθερή είναι η άποψή μου, ότι είναι αναγκαίο, διεξοδικό και αποτελεσματικό τα προγράμματα που στοχεύουν στην μόνιμη και χωρίς αρνητικές επιπτώσεις, διαχείριση βάρους, να μην εμπεριέχουν ,μόνο, επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες όσον αφορά την ζωτική σημασία της διατροφής.

Καταλυτικός είναι ο παράγοντας της ψυχολογικής υποστήριξης και από τους γονείς. Ένα συνδυαστικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού, με την βοήθεια της ψυχολογικής υποστήριξης, μπορεί να δώσει την ευκαιρία στην διαχείριση του βάρους, αλλά και ευκαιρία στο να διαχειριστεί τον ψυχολογικό του κόσμο. Ψυχολογικός κόσμος ο οποίος, τις περισσότερες φορές, πρωταγωνιστεί.

Στην παιδική διατροφή, πρωταγωνιστούν οι γονείς

Είναι πλέον κλινικά αποδεδειγμένο ότι οι διατροφικές συνήθεις που θα αποκτήσουν τα παιδιά και οι έφηβοι, θα καθορίσουν την ποιότητα της υγείας τους για όλη τους τη ζωή.

Γονείς: αποφύγετε την εργασιομανία και απομυθοποιείστε το χρήμα

Η κατευθυνόμενη καταναλωτική κοινωνία, με τις συνεχώς αυξανόμενες οικονομικές απαιτήσεις της, έχει μεγάλο μέρος ευθύνης για τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται πολλές οικογένειες σήμερα.

  • Πολλά παιδιά ζουν σε οικογένειες όπου ο ένας ή και οι δύο γονείς εργάζονται τα βράδια, τις νύκτες, τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες.
  • Τα ωράρια εργασίας των γονιών, επηρεάζουν την οικογενειακή ζωή, τις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας και γενικά την ευτυχία τους.
  • Είναι πολλές πλέον οι οικογένειες στις οποίες οι πολλές υποχρεώσεις, αναγκάζουν τους γονείς (στην ουσία να επιλέγουν) να κάνουν μία ή περισσότερες δουλειές και να αφιερώνουν τις περισσότερες ώρες τους στην επαγγελματική τους ενασχόληση.
  • Οι συνέπειες είναι σοβαρές αλλά και διαρκούν μακροπρόθεσμα. Τα παιδιά που στερούνται την οικογενειακή γονεική επαφή , επηρεάζονται αρνητικά για όλη τους τη ζωή.

Γονείς: επαναπροσδιορίστε τις προτεραιότητες σας

Κλινικές μελέτες που έγιναν σε χιλιάδες παιδιά και εφήβους στις Ηνωμένες Πολιτείες και Αυστραλία δείχνουν ότι η απουσία του οικογενειακού «τραπεζιού» έχει τις ακόλουθες επιπτώσεις:

  • Δυσκολίες των παιδιών (αδυναμίες συγκέντρωσης, επιθετικότητα προς τους συνομήλικους τους).
  • Δυσλειτουργίες της οικογένειας (συναισθηματικές δυσλειτουργίες, αδυναμία επίλυσης προβλημάτων).Καταθλιπτικά συμπτώματα στους γονείς.
  • Αναποτελεσματικότητα των γονιών.
  • Η εργασία κατά τις ώρες που δυσκολεύουν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, δηλαδή η δουλειά το βράδυ, τη νύκτα, τα σαββατοκύριακα, συσχετίζονται με χειρότερη ψυχική υγεία των γονιών και περισσότερες συναισθηματικές δυσκολίες στα παιδιά.
  • Όταν ήταν οι μητέρες που εργάζονταν με μη κανονικό ωράριο, υπήρχε επίσης χειρότερη λειτουργικότητα της οικογένειας, περισσότερη επιθετικότητα, αναποτελεσματικότητα, καταπόνηση και στεναχώρια των γονιών.
  • Η μακρόχρονη ή πολύωρη απουσία λόγω εργασίας λειτουργεί αρνητικά.Παρουσιάζονται αδυναμίες στη διατήρηση των απαραιτήτων τυπικοτήτων, λειτουργιών και δραστηριοτήτων, για τη δημιουργία και διατήρηση στενών σχέσεων στα μέλη της οικογένειας.

Γονείς: δράξτε την ευκαιρία και καθίστε μαζί με τα παιδιά στο τραπέζι

Τα παιδιά τα οποία τρώνε μαζί με τους γονείς τους κατά τις ώρες των γευμάτων έχουν μια πιο υγιεινή διατροφή.

Παίρνουν πρόγευμα, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την σωματική και ψυχοπνευματική τους ανάπτυξη. (όταν οι γονείς απουσίαζαν ,δεν έπαιρναν πρωινό ή έτρωγαν «κάτι» από έξω).

Καταναλώνουν περισσότερα φρούτα, λαχανικά σε σύγκριση με συνομήλικους τους που κατά τις ώρες των γευμάτων είναι μόνοι τους χωρίς τους γονείς τους.

Γονείς: έχετε τεράστια επιρροή στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών σας

Είναι πολύ σημαντικό να δίνεται από την παιδική και εφηβική ηλικία μια σωστή διαπαιδαγώγηση για τα θέματα διατροφής.

Κατά τη σύναξη της οικογένειας για μεσημεριανό ή βραδινό φαγητό, έχετε την πολύτιμη ευκαιρία για να προσφέρετε στα παιδιά σας συνήθειες υγιεινής διατροφής αλλά και επικοινωνία και στήριξη μεταξύ των μελών.

Επιδιώξτε όσο το δυνατό συχνότερες οικογενειακές συγκεντρώσεις . Θα μάθετε πολλά για τη ζωή των παιδιών σας, θα μπορέσετε να τα συμβουλεύσετε και ταυτόχρονα να συσφίξετε τους οικογενειακούς δεσμούς.

Top